و هر كس از شما ظلم و ستم كند عذاب شديدى به او مىچشانيم ! تفسير : محاكمه معبودان و عابدان گمراه از آنجا كه در آيات گذشته ، سخن از سرنوشت مؤمنان و مشركان در قيامت و پاداش و كيفر اين دو گروه بود ، آيات مورد بحث همين موضوع را به شكل ديگرى ادامه مىدهد و سؤالى را كه خداوند از معبودهاى « مشركان » در قيامت مىكند همراه جواب آنها به عنوان يك هشدار بيان مىفرمايد : نخست مىگويد : « به ياد آور روزى را كه خداوند همه آنها و معبودهايشان را كه غير از » اللَّه « پرستش مىكردند جمع و محشور مىكند » ( * ( وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه ) * ) . و از آنها « سؤال مىكند : آيا شما اين بندگان مرا گمراه كرديد يا خود آنها راه را گم كردند » ؟ ! ( * ( فَيَقُولُ أَ أَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبادِي هؤُلاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ ) * ) . اما آنها در پاسخ « مىگويند : منزهى تو اى پروردگار براى ما شايسته نبود كه اوليائى غير از تو برگزينيم » ( * ( قالُوا سُبْحانَكَ ما كانَ يَنْبَغِي لَنا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِياءَ ) * ) . نه تنها ما آنها را به سوى خود دعوت نكرديم ، بلكه ما به ولايت و عبوديت تو معترف بوديم و غير از تو را معبود براى خود و ديگران برنگزيديم ! علت انحراف آنها اين بود كه « آنان و پدرانشان را از نعمتها و مواهب دنيا برخوردار نمودى ( آنان به جاى اينكه شكر نعمتت را بجا آورند در شهوات و كامجوئيها فرو رفتند ) تا ياد تو را فراموش كردند » ( * ( وَلكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَآباءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ ) * ) .